Πώς τα "υγιεινά" δημητριακά, μπορεί να αποτελούν "βόμβες" σακχάρων!



Γράφει ο Κωνσταντίνος Ξένος

Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος M.Sc.
M.Sc. in Nutritional Medicine - University of Surrey
Διευθυντής τμήματος Διατροφογενετικής & Έρευνας Θρέψης «Ευρωκλινική Αθηνών»
www.kxenos.gr

Η έντονη ενημέρωση που υπάρχει τα τελευταία χρόνια για τα οφέλη της ισορροπημένης διατροφής στην υγεία του ανθρώπου, έχει ωθήσει τους περισσότερους γονείς στην αναζήτηση διατροφικών προτάσεων για τα παιδιά τους, που ναι μεν να ικανοποιούν τη γεύση, αλλά παράλληλα να συνάδουν και με τις αρχές της σωστής διατροφής.

Και μια από τις σημαντικότερες αυτές αρχές, αφορά στη μειωμένη κατανάλωση ζάχαρης, ειδικά για τα παιδιά. Στην εποχή μας, πολλά συσκευασμένα τρόφιμα εμπεριέχουν μεγάλα ποσά ζάχαρης ή για να είμαστε πιο ακριβείς «πρόσθετων σακχάρων» που εκτός της κλασικής ζάχαρης, συμπεριλαμβάνουν τη γλυκόζη, το σιρόπι από καλαμπόκι υψηλό σε φρουκτόζη, το σιρόπι βύνης, κλπ.

Ο γονιός έχει ταυτίσει τα παντός είδους γλυκίσματα με την υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα και πράττει ανάλογα όταν φροντίζει σωστά τη διατροφή του παιδιού του, θέτοντας το μέτρο στη κατανάλωση. Έτσι απαγορεύει στο παιδί του να τρώει για πρωινό γλυκά, του επιτρέπει όμως να αναμιγνύει με το γάλα του «παιδικά» δημητριακά προγεύματος με πλούσια, αρεστή γεύση στα παιδιά, που θεωρεί πως «δεν συγκρίνονται» με την επιβάρυνση σε σάκχαρα που μπορεί να έχει ένα γλυκό… Είναι όμως έτσι ;

Η αλήθεια των αριθμών, έτσι όπως την κατέδειξε μια πρόσφατη έρευνα του Environmental Working Group (EWG), ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που εδρεύει στην Ουάσινγκτον των ΗΠΑ και απαρτίζεται από επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων με αποκλειστικό σκοπό να προστατεύει καταναλωτές και περιβάλλον, λέει άλλα….

Το EWG μελετώντας 84 φημισμένες μάρκες δημητριακών προγεύματος για παιδιά, (http://www.ewg.org/report/sugar_in_childrens_cereals) κατέληξε στο συμπέρασμα πως αρκετές επιλογές που προορίζονται για το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας του παιδιού, το πρωινό, είναι «υπερφορτωμένες» με σάκχαρα, σε ποσοστά υψηλότερα και ενός κλασικού γλυκίσματος…

Πρώτο στη λίστα των «σακχαρούχων» δημητριακών προγεύματος φιγουράρει σύμφωνα πάντα με το EWG, το Honey Smacks της Kellogg’s με σχεδόν το 56% του βάρους του να είναι σάκχαρα… Πράγματι, ακολουθώντας κάποιος τα δεδομένα της εταιρείας στην Αμερικανική ιστοθέση της, θα δει πως στα 100 γρ. το προϊόν έχει 55,5γρ. σακχάρων!

Την ίδια στιγμή στην Ελληνική ιστοθέση της εταιρείας, το προϊόν φαίνεται να έχει 43 γρ./100 σακχάρων, διαφορά που προσωπικά δεν μπορώ να εξηγήσω (οι Αμερικανοί τα θέλουν πιο «σακχαρούχα»;) και πάλι όμως η ποσότητα είναι μεγάλη, αν αναλογιστεί κάποιος ότι γλυκίσματα τύπου kinder bueno έχουν λιγότερα σάκχαρα ανά 100 γρ. (41,3γρ. σακχάρων/100 γρ.).

Και επειδή κάποιος μπορεί να θεωρήσει επιτηδευμένη τη συγκριτική μου αναφορά στο kinder bueno, να θυμίσω πως εδώ και χρόνια χαρακτήρισα το λανσάρισμα των γλυκισμάτων «ειδικών» για παιδιά, «πλούσιων» σε γάλα, ως παραπλάνηση…

Το γλυκό είναι γλυκό, είτε περιέχει λίγο γάλα είτε περισσότερο… Δεν θα υιοθετήσουμε λοιπόν ούτε τη Kinder ούτε το γαλακτομπούρεκο ως γαλακτοκομικά, για να τα προτείνουμε στα παιδιά καθημερινά… Αποτελούν απολαυστικές εξαιρέσεις και ως τέτοιες θα πρέπει να τις αντιμετωπίζουμε…

Τα σάκχαρα στη σύνθεση των δημητριακών προγεύματος
Εκτός των νιφάδων βρώμης που δεν έχουν ίχνος επιπρόσθετων σακχάρων και που το EWG στην αναφορά του προτείνει μαζί με καρύδια, κομματάκια φρέσκων φρούτων και ημιαποβουτυρωμένο γάλα ως ένα ιδανικό πρωινό για τα μικρά παιδιά, τα δημητριακά προγεύματος εμπεριέχουν σάκχαρα με διάφορες διακυμάνσεις.

Είναι επίσης γεγονός πως αν και θα έπρεπε να συνέβαινε το αντίθετο, όπως αποκάλυψε μελέτη του Yale University το 2006, τα δημητριακά προγεύματος για παιδιά είναι πιο πυκνά σε σάκχαρα και νάτριο και λιγότερο πυκνά σε ίνες και πρωτεΐνη, από αυτά τα δημητριακά που λανσάρονται σε ενήλικες…

Η υψηλή κατανάλωση δημητριακών πλούσιων σε σάκχαρα από παιδιά, σχετίζεται με χαμηλή αποδοτικότητα και με έλλειψη προσοχής στα σχολικά καθήκοντα σύμφωνα με αρκετές μελέτες (Warren 2003, Ingwersen 2007, Benton 2007). Είναι λοιπόν σημαντικό ο γονιός να κατανοήσει πως μια συνήθεια (τα δημητριακά προγεύματος με γάλα) μπορεί να γίνει καλή ή όχι, από την ελάχιστη ώρα που απαιτείται για να ελέγξει τις ετικέτες των τροφίμων και να επιλέξει αυτά με τα χαμηλότερα ποσοστά σακχάρων.

Πιο συγκεκριμένα προτείνεται η ποσότητα σακχάρων σε ένα δημητριακό προγεύματος για παιδιά, να ΜΗΝ ξεπερνά τα 10 γρ. ανα μερίδα (έτσι όπως αυτή καθορίζεται στη συσκευασία) για τα δημητριακά που έχουν ελαφριά δομή και τα 12 γρ. ανα μερίδα (έτσι όπως αυτή καθορίζεται στη συσκευασία) για τα δημητριακά που έχουν πιο πυκνή και βαριά δομή.